• اردیبهشت 27, 1402
  • ادمین
  • 0

آزمایش دانه بندی خاک یکی از انواع مهم آزمایش خاک می باشد که بر اساس ASTMD422-63 انجام میگیرد نحوه توزیع دانه های خاک به دو صورت انجام میگیرد.

اساس آزمایش دانه بندی، رده بندی انواع خاک ها بر اساس اندازه دانه ها و نیز رفتار خمیری آن هاست.
از جمله مهمترین کاربردهای آزمایش دانه بندی خاک ارائه زبانی مشترک در جهت توصیف و پیش بینی رفتار خاک ها می باشد.
در این نوشتار شرح کامل تست دانه بندی خاک به همراه جزییات، خدمت شما مهندسین گرامی ارایه می گردد.

خاک ها مخلوطی از ذرات هستند که اندازه های مختلفی دارند. اندازه گیری اندازه تک تک ذرات امکان پذیر نیست.
چون تعداد آنها بی نهایت زیاد است. لذا با استفاده از الک ها، تعدادی بازه اندازه تعیین می شود.
با استفاده از وزن باقیمانده روی هر الک، می توان فهمید چه میزان از خاک در آن بازه قرار دارد.
مقدار خاک باقی مانده روی هر الک نشان دهنده یک محدوده از اندازه دانه هاست که اندازه آن دانه ها از قطر سوراخ روی الک بزرگ تر است.

در یک نگاه کلی خاک ها را بر اساس اندازه آنها بدین گونه می توان تقسیم بندی کرد:

انواع خاک قطر دانه ها بر حسب میلی متر
شن بیشتر از ۴٫۷۵
ماسه درشت بین ۲ تا ۴٫۷۵
ماسه متوسط بین ۰٫۴۲۵ تا ۲
ماسه ریز بین ۰٫۰۷۵ تا ۰٫۴۲۵
لای یا رس ریزتر از ۰٫۰۷۵

بعد از انجام دانه بندی متوجه می شویم که بیشتر اندازه های دانه ها، از چه نوعی است.
به عنوان مثال اگر اکثر ذرات خاک، اندازه ای کمتر از ۰٫۰۷۵ میلی متر داشته باشند، مطابق جدول بالا، احتمالا آن خاک، رس است.
به این فرآیند دانه بندی کردن خاک می گویند.

کاربردهای آزمایش دانه بندیتست دانه بندی خاک، از جمله پرکاربردترین آزمایش های ژئوتکنیکی است.
از این آزمایش در ساخت جاده، ساخت فرودگاه، طراحی سد و… استفاده می شود.
با انجام دانه بندی، اطلاعات مفیدی از خاک می توان به دست آورد و بازه تقریبا درستی از پارامترهای طراحی خاک ها را تخمین زد.
از مهمترین پارامترهایی که با داشتن دانه بندی قابل تخمین است می توان به نفوذپذیری خاک، خاصیت مویینگی و حساسیت خاک اشاره کرد.
به طور خلاصه مهمترین کاربردهای آزمایش دانه بندی خاک عبارتند از:

طبقه بندی و نامگذاری خاک ها بر اساس استانداردها و آیین نامه های بین المللی
طراحی اجزای مختلف سدهای خاکی مثل طراحی هسته، فیلتر و …
ارایه طرح اختلاط بتن
تشخیص خطرناک بودن خاک در برابر ریسک های ژئوتکنیکی مثل روانگرایی، رگاب و…
تخمین پارامترهای ژئوتکنیکی خاک مثل نفوذپذیری، مقاومت برشی و …
تعیین منبع قرضه مناسب جهت خاکریزیّ

هدف آزمایش دانه بندی خاک

آزمایش دانه بندی خاک از آزمایش های مهم خاک می باشد که بر اساس ASTMD422-63 انجام میگیرد نحوه توزیع دانه های خاک به دو صورت انجام میگیرد. اگر دانه ها از الک شماره 200 بزرگتر باشند با استفاده از روش الک و برای دانه های ریزتر از الک شماره 200 با استفاده از روش هیدرومتری انجام میگیرد. دانه بندی خاک با استفاده از الک به صورت درصدی نسبت به کل نمونه برداری اعلام میگردد و جهت تفسیر و نمایش بهتر نتایج از نمودار نیمه لگاریتمی استفاده میگردد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *